هنرمندان ايراني از تركيب كاشيهايي با رنگهاي مختلف به شيوه موزائيك “كاشيكاري معرق“را به وجود آوردند ،وخشتهاي ساده ويكرنگ دوره قبل از اسلام را به رنگهاي متنوع آميخته و“كاشيكاري معقلي “را پديد آوردند وبدين ترتيب از قرن ششم هجري به بعد كمتربنايي را مي توان مشاهده كرد كه با يكي از روشهاي سه گانه فوق ويا كاشيهايي رنگين تزئين نشده باشد حال در صفحات بعدي اشاره ايي مختصر داريم به انواع كاشيهايي كه در بالا ذكر آن شد.

1ـ كاشي معرق

نوعي كاشي در تزئين بناهاي ايراني كه از تلفيق قطعات كوچك يا بزرگ كاشي بر اساس طرحي پيش بيني شده به وجود مي آيد واز اين نظر به آن كاشي موزائيك نيز مي گويند مقدمات اين هنر از اواخر دوره ايلخاني شروع واز اواخر دوره تيموري تا اواسط دوره صفوي به اوج خود مي رسد در كاشيكاري معرق رنگهاي متنوعي به كار برده مي شود كه در بين آنها رنگهاي سفيد آبي تيره ،فيروزه ايي،سبزوپرتغالي بيشتر به چشم مي خورد .

  2ـ كاشي هفت رنگ

نوعي كاشي رنگارنگ وتزئيني كه در دوره حكومت شاه عباس رواج يافت وجايگزين كاشيهاي معرق گرديد اين كاشي از تلفيق خشتهاي ظريف لعاب داري كه هر يك ازآنها قسمتي از طرح كلي را بر خورد داردساخته مي شود اينگونه كاشي كاشي خشتي نيزناميده شده است در دوره قاجار به تدريج اين شيوه تزئين از نظر ساخت ،رنگ ولعاب جز چند مورد سير نزولي پيموده است رنگهاي زرد ونارنجي روشن از جمله رنگهاي متداول اينگونه  كاشيها است .

3ـكاشي معقلي :

نوعي كاشي لعاب دار در تزئين بناها دوره اسلامي كه مقدمات استفاده از اين نوع  كاشي براي پوشش نما ي بناها مورد استفاده قرار گرفت اين كاشي نوعي آجر لعاب دار است كه شيوه ساخت آن از اواسط هزار دوم قبل از ميلاد در تمدنهاي بابل وايلام واواخر هزاره دوم واوايل هزاره اول در حسنلو وزيويه وسپس در دوره هخامنشي تجربه شده بود  در رنگ لعاب اين كاشي بيشتر از رنگ از رنگ آبي فيروزه ايي  استفاده شده است