منار ها
هنگامیکه ما بر هنر اسلامی برمیخوریم پیرامون ساختمان ما وآثار اسلامی بررسی و تحلیل به عمل میآوریم عنصر مهم که در آن جلوه گر میشود منا ر است . منارها در مجموع روی سه هدف اعمار میگردد. یکی اینکه مناره د رمسجد اعمار میگردد که مؤذن در آن آذان میدهد دوم به منظور هدفهای نظامی که از آن بمشابه محل ترصد استفاده مینمایند. د رامنیت شاهراهها و کاروانها از اهمیت زیادی برخوردار است و سوم آن به منظور نشان دادن عظمت وقدرت امپراطورها ویا پادشاه هاست . در افغانستان هرسه هدف در اعمار منارها نهفته است طور مثال منار جام که به اساس اظهار بعضی محققین در پهلوی مسجد فیروز کوه اعمار گردیده بود برعلاوه آن عده دیگر ی را عقیده بر این است که منار جام نشان دهند عظمت وقدرت سلاطین غور میباشد . منار دارای نامهای دیگری نیز است از قبیل مناره مؤذنه، صومعه و گلدسته بطور کلی منار در پهلوی اکثر مساجد از آغاز اسلام جایگاه خاصی داشت .
از متون تاریخی چنین بر میآید ظاهرأ اولین مؤذنه که به شکل منار فعلی ساخته شده مؤذنه ((بصره )) بوده که آنرا زیاد بن ابید در سال ۴۴ یا ۴۵ هـ د رموقعکه از طرف معاویه والی بخارا بود بنا نموده دومین مؤذنه که بشکل منار در سرزمینهای که مسلمین آنرا فتح کردند ساخته شده (منارجامع در خطاط) است که معاویه در سال ۳ هجری به والی مصر دستور داد برای مسجد مذکور چهار گلدسته بسازد . سومین مؤذنه که به شکل منار در جهان اسلام ساخته شده منار بود که در سال ۸۱ – ۸۸ هجری ولید بن عبدالملک آنرا جهت مسجد جامع دمشق بنا نمود . همچنان منارهای دیگری به ترتیب منارمسجد پیغمبر در مدینه منار در جامع قصبه (رمله) واقع در فلسطین مناره مسجد (قیروان ) در تونس سال ۱۰۵ قمری مسجد الحرام در مکه که به سال ۱۳۰ منار باب علمی در مسجد الحرام مکه منارجامع قرطبه در سال ۱۸۰ هجری ساخته شده ماره باب الزماره مسجد الحرام در مکه است که با سال ۳۸۴ هجری به دستور معتصم عباسی ساخته شده است . قدیمترین مناره که ساخته شده در ایران هند آناتولی بوده یعنی در آناتولی از قرن پنجم هجری به بعد در هندوستان از قرن هفتم هجری به بعد ساخته شده (۹۲ص۵۳ )
ساختن منار در افغانستان نیز دارای سابقه طولانی یعنی در دوره اسلامی اقرن شش به بعد مروج و متداول گشت طور مثال میتوان از منارههای مسعود سوم بهرام شاه و منار جام و منارههای مسجد جامع هرات وغیره نام برد اگر از دوره اسلامی به عقب برویم پرسابقهترین مناره در افغانستان منار چکری است که در حدود دو هزارسال قبل یعنی زمانی که کوشانیها بقدرت بودند ودین بودایی در این سرزمین مروج بود اعمار گردیده .
مدرس دروس زیر به ترتیب تخصص و سابقه :